Στην παρούσα έκδοση έχουν ενταχθεί τα κείμενα με την ακόλουθη σειρά,

Σε επίπεδο ΟΗΕ

1. Το άρθρο της κάθε Σύμβασης που εγγυάται το δικαίωμα στην υγεία.

2. Την ερμηνεία του άρθρου, όπως αποδίδεται από την ίδια την Επιτροπή, μεταφράζοντας στην ελληνική γλώσσα τα Γενικά Σχόλια /Γενικές Συστάσεις των Επιτροπών, όπου υπάρχουν, αλλά προσθέτοντας Σχόλια/Συστάσεις και από άλλες Επιτροπές που προβαίνουν σε ερμηνεία διατάξεων με αναφορά στο δικαίωμα στην υγεία.

3. Τη νομολογία της Επιτροπής σε περίληψη, μετά την κατάθεση αναφοράς/ προσφυγής κατά Κράτους που παραβίασε το δικαίωμα στην υγεία.

Σε επίπεδο Περιφερειακών Οργανισμών

1. Το σχετικό άρθρο.

2. Τη νομολογία.

Περισσότερο πλούσια, σχετικά με το άρθρο που εγγυάται το δικαίωμα στην υγεία είναι:

– η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ),

– η νομολογία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων (ΕΕΚΧ),

– του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).

Οι υποθέσεις που εξετάστηκαν ενώπιον των ανωτέρω οργάνων παρουσιάζονται σε περίληψη.

Αναφορά γίνεται στο Προοίμιο των Καταστατικών των Διεθνών Οργανισμών (αποσπάσματα), στους στόχους τους, ανάμεσα στους οποίους και η προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου, στο προοίμιο των Διεθνών Συμβάσεων, σε διατάξεις για την απαγόρευση των διακρίσεων και για την προστασία της αξιοπρέπειας του ατόμου, που θεωρούνται βασικά και υποστηρικτικά του δικαιώματος στην υγεία, καθώς και στις υποχρεώσεις των Κρατών Μερών.

Επιπρόσθετα, θα θέλαμε να τονίσουμε ότι πέραν του δικαιώματος στην υγεία, η διδασκαλία των δικαιωμάτων του ανθρώπου κρίνεται αναγκαία σε κάθε δημοκρατική κοινωνία, διότι τα δικαιώματα του ανθρώπου θεωρούνται σήμερα η βάση της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι παγκόσμια, αλληλένδετα, αδιαίρετα και αλληλεξαρτώμενα. Οφείλουμε να τα γνωρίζουμε και να τα υπερασπιζόμαστε. Υπάρχει ταυτόχρονα ανάγκη εκπαίδευσης των νέων στον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, άλλως στην ανάπτυξη της προσωπικότητας τους μέσα σε πνεύμα σεβασμού για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ισότητα των δικαιωμάτων.

Η Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου του ΟΗΕ, ήδη από το 1976 ζήτησε από τα Κράτη «τη δημιουργία ειδικών μαθημάτων για τα δικαιώματα του ανθρώπου και την ένταξή τους σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, καθώς και τη μελέτη δυνατότητας ένταξης του μαθήματος αυτού και στα πανεπιστήμια». Η UNESCO ενίσχυσε την ιδέα αυτή ζητώντας από τα Κράτη Μέλη την ενσωμάτωση των αρχών της Οικουμενικής Διακήρυξης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της Σύμβασης για την Κατάργηση πάσης μορφής Φυλετικών Διακρίσεων στα προγράμματα σπουδών σε καθημερινή βάση και σε όλα τα επίπεδα. Ζήτησε επίσης, από τα Κράτη Μέλη να φροντίσουν για την ενημέρωση των δασκάλων, έτσι ώστε τα δικαιώματα του ανθρώπου να μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Στη Διακήρυξη της Βιέννης το 1993 τα Κράτη υπογράμμισαν ότι η εκπαίδευση στα Δικαιώματα Ανθρώπου θα πρέπει να περιλαμβάνει την ειρήνη, τη δημοκρατία, την ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη, όπως αναφέρονται σε διεθνή και περιφερειακά κείμενα δικαιωμάτων του ανθρώπου, ώστε να επιτευχθεί κατανόηση και επίγνωση, με προοπτική την ενίσχυση της οικουμενικής δέσμευσης στα δικαιώματα του ανθρώπου.

Ανάλογη, σε περιφερειακό επίπεδο, ήταν και η Σύσταση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για ενσωμάτωση της διδασκαλίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου στα προγράμματα σπουδών όλων των σχολείων. Ειδικά προγράμματα επιμόρφωσης θα πρέπει να γίνουν σε καθηγητές, ιατρούς, νοσηλευτικό προσωπικό, δημόσιους υπαλλήλους, αστυνομικούς, φύλακες φυλακών, ασχολούμενους με αλλοδαπούς, δημοσιογράφους, κ.ά. Διότι τα δικαιώματα τα γνωρίζει κανείς, όταν τα διδάσκεται, και διδασκαλία στα δικαιώματα του ανθρώπου σημαίνει εκπαίδευση, επιμόρφωση, ευαισθητοποίηση, ενημέρωση, σημαίνει εφοδιασμό γνώσεων, δεξιοτήτων και κατανόησης, έτσι ώστε να συμβάλλουν στην οικοδόμηση και την υπεράσπιση ενός πολιτισμού δικαιωμάτων του ανθρώπου. Διότι όλοι θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η «Εκπαίδευση στα δικαιώματα του ανθρώπου αποτελεί ένα ξεχωριστό ανθρώπινο δικαίωμα».

(από τον πρόλογο του βιβλίου)

Τίτλος: Το δικαίωμα στην υγεία

• Διεθνείς Συμβάσεις • Γενικά Σχόλια/Γενικές Συστάσεις/Νομολογία Επιτροπών ΟΗΕ • Νομολογία Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου/Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων/Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διεύθυνση Σειράς: Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

Συνεργάτες: Στέφανος Κατσούλης | Κωνσταντίνα Καρτάλη | Ραϋμόνδης Κυριακόπουλος |

Συγγραφέας: Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

Σειρά: Δεσμεύσεις της Ελλάδας απο Διεθνείς Συμβάσεις Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Αριθμός σειράς: 2

ISBN 978-960-648-462-9

Σελίδες XXVIII + 420

© 2022

Εκδόσεις Σάκκουλα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

VIIIΠρολογικό Σημείωμα

α. παγκοσμιο επιπεδο

11. Ο ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ

1Προοίμιο (αποσπάσματα)

1Κεφάλαιο 1. Σκοποί και αρχές

1Άρθρο 1.3. Οι σκοποί των Ηνωμένων Εθνών

2Κεφάλαιο 3. Όργανα

2Άρθρο 8. Συμμετοχή με ίσους όρους

2Κεφάλαιο 4. Η Γενική Συνέλευση

2Άρθρο 13.1β. Καθήκοντα και εξουσίες

2Κεφάλαιο 9. Διεθνής Οικονομική και Κοινωνική Συνεργασία

2Άρθρο 55.1γ.

3Κεφάλαιο 10. Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο

3Άρθρο 62.2. Καθήκοντα και εξουσίες

3Κεφάλαιο 12. Διεθνές Σύστημα Κηδεμονίας

3Άρθρο 76.γ.

32. Ο ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΥΓΕΙΑΣ

3Προοίμιο

4Κεφάλαιο 1. Σκοπός

4Άρθρο 1. Σκοπός

4Άρθρο 2. Λειτουργίαι

6Άρθρα 19, 21, 23.

6Ο Αναθεωρημένος Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός (άρθρα 2 και 3)

73. Η ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

7Προοίμιο

8Άρθρο 1. Ισότητα

8Άρθρο 2. Απαγόρευση διακρίσεων

9Άρθρο 25. Το Δικαίωμα σε ένα βιοτικό επίπεδο για την εξασφάλιση της υγείας και ευημερίας

94. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΙΣ ΠΕΡΙ ΚΑΤΑΡΓΗΣΕΩΣ ΠΑΣΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΦΥΛΕ­­ΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ

9Προοίμιο

11Άρθρο 1.1. Ο όρος φυλετική διάκριση

11·. Σχόλια – Προτάσεις Επιτροπής για την Κατάργηση των Φυλετικών Δια­­κρίσεων

11–. Γενική Σύσταση Αριθμός 29 (2002), Σχετικά με το άρθρο 1, παρά­γρα­φος 1, της Σύμβασης (παράγραφος 7 ηη, νν, οο)

13Άρθρο 2. Υποχρεώσεις των κρατών

14Άρθρο 5, ε.iv. Απαγόρευση και εξάλειψη της φυλετικής διάκρισης

15·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής για την Κατάργηση των Φυλετικών Διακρίσεων

15–. Γενική Σύσταση Αριθμός 20 (1996), Για το άρθρο 5 της Σύμβασης

16–. Γενική Σύσταση Αριθμός 27 (2000), Για τις διακρίσεις κατά των Ρομά (παράγραφοι 31, 33, 34)

17–. Γενική Σύσταση Αριθμός 30 (2005), Για τις διακρίσεις σε βάρος μη πολιτών (σε αντικατάσταση της Γενικής Σύστασης 11 (1993) (παράγραφοι 29, 34, 36, 39)

18–. Γενική Σύσταση Αριθμός 36 (2020), Για την πρόληψη και αντιμετώπιση των διακρίσεων από όργανα επιβολής νόμου (παράγραφοι 29, 51)

19·. Καταληκτικές Παρατηρήσεις επί της εικοστής έως εικοστής δεύτερης περιοδικής Έκθεσης της Ελλάδας (παράγραφοι 20 α.β., 22α.β., 23 β.ζ., 24)

21–. ΔΗΛΩΣΗ 3 (2020) για την Πανδημία covit-19

265. ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

26Προοίμιο

27Άρθρο 2.2. Απαγόρευση διακρίσεων

27·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων

27–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 20/2009, Η εξάλειψη των διακρίσεων όσον αφορά τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά δικαιώματα (άρθρο 2, παράγραφος 2) (παράγραφος 33)

28Άρθρο 3. Δικαίωμα στην ισότητα

28·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Οικονομικών, Κοινωνικών και Πο­λι­τιστικών Δικαιωμάτων

28–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 16 (2005), Για την ισότητα του δικαιώματος ανδρών και γυναικών στην απόλαυση όλων των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων (άρθρο 3) (παράγραφοι 4, 29)

30Άρθρο 12. Σωματική και ψυχική υγεία

30·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων

30–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 14 (2000), Το Δικαίωμα στο υψηλότερο επίπεδο υγείας (άρθρο 12)

58–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 15 (2002), Το δικαίωµα στο νερό (άρθρα 11 και 12) (παράγραφοι 1-6, 8, 11-13, 29, 41, 44)

63–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 22 (2016) Για το δικαίωμα στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία (άρθρο12)

83–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 6 (1995), Τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα των ηλικιωμένων ατόμων (άρθρο 12, παράγραφοι 34, 35)

84–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 5 (1994), Άτομα με αναπηρία (παράγραφοι 1, 34)

85–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 19 (2007), Δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλιση (άρθρο 9) (παράγραφοι 12, 13, 14)

85–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 18 (2006). Το δικαίωμα στην εργασία (Άρθρο 6) (παράγραφος 15)

86–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 23 (2016), Σχετικά με το δικαίωμα δίκαιων και ευνοϊκών συνθηκών εργασίας (άρθρο 7) (παράγραφοι 25-30)

88–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 25 (2020), Για την επιστήμη και τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα (άρθρο 15 (1) (β), (2) (3) και (4) (παράγραφοι 67-71)

90·. Καταληκτικές Παρατηρήσεις επί της δεύτερης περιοδικής Έκθεσης της Ελλάδας (παράγραφοι 7, 9, 26, 35-38)

93·. Νομολογία της Επιτροπής Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων σχετικά με το Δικαίωμα στην Υγεία

6. το Διεθνές Σύμφωνο Για Τα Ατομικά Και Πολιτικά Δικαιώματα.

96Προοίμιο

96Άρθρο 2. Υποχρεώσεις των κρατών. Απαγόρευση διακρίσεων

97Άρθρο 3. Ισότητα ανδρών και γυναικών

97·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

97–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 28 (2000), Ισότητα δικαιωμάτων μεταξύ ανδρών και γυναικών (άρθρο 3), (Αντικατάσταση του Γενικού Σχολίου Αριθμός 4) (παράγραφοι 15, 20, 28),

99Άρθρο 6. Δικαίωμα στη ζωή

100·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

100–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 36 (2019), Το δικαίωμα στη ζωή (άρθρο 6) (παράγραφοι 8, 25-26)

102Άρθρο 7. Απαγόρευση Βασανιστηρίων ή Άλλης Σκληρής, Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας

103·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

103–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 20 (1992), Απαγόρευση βασανιστηρίων ή άλλης σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας (άρθρο 7), (παράγραφος 7)

103Άρθρο 12. Ελευθερία κινήσεων

104·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

104–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 27 (1999), – Ελευθερία κινήσεων (άρθρο 12) (παράγραφος 11)

104Άρθρο 19. Ελευθερία γνώμης και έκφρασης

105·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

105–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 34 (2011), Άρθρο 19: Ελευθερία γνώμης και έκφρασης (παράγραφοι 21, 29)

105Άρθρο 21. Δικαίωμα ειρηνικής συνάθροισης

106·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

106–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 37 (2020), Σχετικά με το δικαίωμα της ειρηνικής συνάθροισης (Άρθρο 21), (παράγραφοι 41, 45, 59)

106·. Καταληκτικές Παρατηρήσεις επί της δεύτερης περιοδικής Έκθεσης της Ελλάδας (2015) (παράγραφοι 9, 10, 27, 28)

108·. Νομολογία της Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

1097. Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞAΛΕΙΨΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

109Προοίμιο

111Άρθρο 2. Απαγόρευση των διακρίσεων

111·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής για την Εξάλειψη όλων των μορφών Διακρίσεων κατά των Γυναικών

111–. Γενική Σύσταση Αριθμός 28 (2010), Για τις βασικές υποχρεώσεις των Κρατών Μερών σύμφωνα με το άρθρο 2 της Σύμβασης (παράγραφοι 13, 21, 36, 38.δ-ε)

113Άρθρο 3. Ισότητα ανδρών και γυναικών

114Άρθρο 11. 1στ. Εξάλειψη διακρίσεων κατά γυναικών στον τομέα της απασχόλησης

114Άρθρο 12. Εξάλειψη διακρίσεων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης

114·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής για την εξάλειψη όλων των μορφών Διακρίσεων κατά των Γυναικών

114–. Γενική Σύσταση Αριθμός 24 (1999), Άρθρο 12 της Σύμβασης (γυναίκες και υγεία)

125–. Γενική Σύσταση Αριθμός 15 (1990), Αποφυγή των διακρίσεων σε βάρος των γυναικών στις εθνικές στρατηγικές για την πρόληψη και τον έλεγχο του συνδρόμου επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS)

126–. Γενική Σύσταση Αριθμός 27 /(2010), Σχετικά με τις ηλικιωμένες γυναίκες και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους (παράγραφοι 6, 13, 14, 16, 18, 21, 32, 45, 46)

129–. Γενική Σύσταση Αριθμός 30 (2013), Σχετικά με τις γυναίκες στην πρόληψη συγκρούσεων, στις συγκρούσεις και μετασυγκρουσιακές καταστάσεις (παράγραφοι 38, 50-52, 54, 57, 60)

134–. Κοινή Γενική Σύσταση Αριθμός 31 (2014) της Επιτροπής για την εξάλειψη όλων των μορφών Διακρίσεων κατά των Γυναικών/ Γενικό Σχόλιο Αριθμός 18 (2014) της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με επιβλαβείς πρακτικές (παράγραφοι 9, 15, 19, 25, 32, 34, 39, 68, 69, 70, 73, 75, 88)

141Άρθρο 14. Δικαιώματα αγρότισσας γυναίκας

141·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής για την Εξάλειψη όλων των μορφών Διακρίσεων κατά των Γυναικών

141–. Γενική Σύσταση Αριθμός 34 (2016), Για τα δικαιώματα των γυναικών σε αγροτικές περιοχές (παράγραφοι (παράγραφοι 5, 12, 14, 15, 22, 23, 24.δ.,ε., 34, 37-39, 41, 43.ζ.,η.,θ.,ι, 49, 52, 65, 66, 81, 83-86, 88)

153–. Γενική Σύσταση Αριθμός 19 (1992), Βία κατά των Γυναικών (παράγραφοι 7, 18-20, 22-23)

154–. Γενική Σύσταση Αριθμός 35 (2017), Σχετικά με την έμφυλη βία κατά των γυναικών – επικαιροποίηση της Γενικής Σύστασης Αριθμός 19 (παράγραφοι 12, 15, 18, 24, 31 α.iii, 33)

157–. Γενική Σύσταση Αριθμός 37 (2018), Σχετικά με τις έμφυλες διαστάσεις που σχετίζονται με τη μείωση του κινδύνου καταστροφών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής (παράγραφοι 1 και 4, 65-68, 75, 78β)

162–. Γενική Σύσταση Αριθμός 32 (2014), Σχετικά με τις φυλετικές διαστάσεις της κατάστασης πρόσφυγα, ασύλου, εθνικότητας και ανιθαγένειας των γυναικών (παράγραφος 33)

163·. Καταληκτικές Παρατηρήσεις επί της έβδομης περιοδικής Έκθεσης της Ελλάδας (11 Φεβρουαρίου – 1 Μαρτίου 2013) (παράγραφοι 30-35)

165·. Νομολογία της Επιτροπής για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών σχετικά με το Δικαίωμα στην Υγεία

1678. Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

167Προοίμιο

169Άρθρο 1. Ορισμός της έννοιας του παιδιού

169Άρθρο 2. Αρχή της μη διάκρισης

169Άρθρο 3. Συμφέρον του παιδιού

170·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού

170–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 14 (2013). Σχετικά με το δικαίωμα του παιδιού να λαμβάνεται υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του ως πρωταρχικό μέλημα (άρθρο 3, παράγραφος 1) (παράγραφοι IV, V, VI)

174Άρθρο 24. Δικαίωμα στην υγεία και στις ιατρικές υπηρεσίες

175·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού

175Γενικό Σχόλιο Αριθμός 15 (2013), Σχετικά με το δικαίωμα του παιδιού στην απόλαυση του υψηλότερου εφικτού επιπέδου υγείας (άρθρο 24)

209–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 4 (2003), Υγεία και ανάπτυξη των εφήβων στο πλαίσιο της Σύμβασης (παράγραφοι 1-11, 14, 20, 26-31, 34-43)

219–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 3 (2003), HIV/AIDS και τα δικαιώματα του παιδιού (παράγραφοι 5-7, 16, 20-24, 30)

224–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 6 (2005), Μεταχείριση ασυνόδευτων και χωρισμένων παιδιών εκτός της χώρας καταγωγής τους (παράγραφοι 1-3, 22, 46-49)

227–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 7 (2005), Εφαρμογή των Δικαιωμάτων του Παιδιού στην προσχολική ηλικία (παράγραφοι 1, 27)

228–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 9 (2006), Τα δικαιώματα των παιδιών με αναπηρία (παράγραφoi 51-60)

232–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 11 (2009), Τα αυτόχθονα παιδιά και τα δικαιώματά τους βάσει της Σύμβασης (παράγραφoi 49-55)

234–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 12 (2009), Το δικαίωμα του παιδιού στην ακρόαση. Υγειονομική περίθαλψη (παράγραφοι 98-104)

236–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 20 (2016), Σχετικά με την εφαρμογή των δικαιωμάτων του παιδιού κατά την εφηβεία (παράγραφοι 56-63)

239–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 21 (2017), Σχετικά με τα παιδιά σε καταστάσεις δρόμου (παράγραφοι 52, 53)

241–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 25 (2021), Για τα δικαιώματα των παιδιών σε σχέση με το ψηφιακό περιβάλλον (παράγραφοι 24, 93-98)

243·. Σχόλια – Προτάσεις Επιτροπών

243–. Κοινό Γενικό Σχόλιο Αριθμός 4 (2017) της Επιτροπής για τα Δικαιώμα των Εργαζομένων Μεταναστών και των Μελών των Οικογενειών τους και Αριθμός 23 (2017 της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του παιδιού στο πλαίσιο της Διεθνούς Μετανάστευσης – Υποχρεώσεις των Κρατών Μερών, ιδίως όσον αφορά τις χώρες διέλευσης και προορισμού (παράγραφοι 54-58, 66)

246·. Καταληκτικές Παρατηρήσεις στη 2η και 3η περιοδική Έκθεση της Ελλάδας 2012 (παράγραφοι 51-56)

247·. Νομολογία της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με το Δικαίωμα στην Υγεία

2499. H ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

249Προοίμιο (αποσπάσματα)

250Αρθρο 1. Σκοπός

251Άρθρο 25. Υγεία

252·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία

252–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 1 (2014), Άρθρο 12: Ίση αναγνώριση ενώπιον του νόμου (παράγραφοι 40-42)

254–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 2 (2014), Άρθρο 9: Προσβασιμότητα (παράγραφος 40)

254–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 3 (2016), Γυναίκες και κορίτσια με αναπηρία (άρθρο 6) (παράγραφοι 1-2, 38-46, 57)

258–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 4 (2016), Δικαίωμα στην εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς (άρθρο 24) (παράγραφοι 52, 53)

259–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 5 (2017), Ανεξάρτητη διαβίωση και ένταξη στην κοινωνία (άρθρο 19) (παράγραφοι 89, 90)

260–. Γενικό Σχόλιο Αριθμός 6 (2018), Ισότητα και μη διάκριση (παράγραφος 66)

260·. Καταληκτικές Παρατηρήσεις επί της αρχικής Εκθεσης της Ελλάδας (παράγραφοι 12, 15, 16, 36, 37, 46)

263·. Νομολογία της Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία σχετικά με το Δικαίωμα στην Υγεία

26610. Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΗΣ ΣΚΛΗΡΗΣ, ΑΠΑΝΘΡΩΠΗΣ ΚΑΙ ΤΑΠΕΙΝΩΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ή ΤΙΜΩΡΙΑΣ – ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΩΝ

266·. Καταληκτικές Παρατηρήσεις επί της έβδομης περιοδικής Έκθεσης της Ελλάδας (παράγραφοι 21, 36, 39-41)

Β. Περιφερειακό επιπεδο

269Ι. ΤΟ συμβουλιο της ευρωπησ

2691. ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της ΕΥΡΩΠΗΣ

269Προοίμιο (αποσπάσματα)

269Άρθρο 1.β. Σκοπός του Συμβουλίου της Ευρώπης

2692. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ

269Προοίμιο

270Άρθρο 1. Υποχρέωση σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου

270Άρθρο 14. Απαγόρευση των διακρίσεων

271·. Νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) σχετικά με το Δικαίωμα στην Υγεία

3143. ο ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ

314Προοίμιο

315Άρθρο 11. Το δικαίωμα στην προστασία της υγείας

315·. Σχόλια – Προτάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων για το άρθρο 11

325Άρθρο 13. Δικαίωμα για κοινωνική και ιατρική αντίληψη

325·. Σχόλια – Προτάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων για το άρθρο 13

337·. Σχόλια – Προτάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων για το Δικαίωμα στην Υγεία

345·. Καταληκτικές Παρατηρήσεις 2019 Ελλάδα (παράγραφος 9)

346·. Νομολογία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων σχετικά με το Δικαίωμα στην Υγεία

3534. Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

353Προοίμιο (αποσπάσματα)

353Κεφάλαιο 1. Γενικές διατάξεις

353Άρθρο 3. Ισότητα ευκαιριών στην περίθαλψη

354·. Σχόλια – Προτάσεις της Επιτροπής Βιοηθικής σχετικά με την Πανδημία του COVIT-19

354Άρθρο 4. Επαγγελματικά πρότυπα

355Κεφάλαιο 2. Συναίνεση

355Άρθρο 5. Γενικός κανόνας

3554.1. to ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥμΒΑΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ∆ΙΚΑΙΩμΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ μΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡμΟΓΗ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΟΝΤΩΝ

355Προοίμιο

356Άρθρο 1. Απαγόρευση δημιουργίας ανθρωπίνου όντος

356ΙΙ. η ευρωπαΪκη ενωση

3561. Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΙΣΑΒΟΝΑΣ

356Προοίμιο (αποσπάσματα)

357Άρθρο 3. Πρώην άρθρο 2 ΣΕΕ

358Άρθρο 6. Πρώην άρθρο 6 ΣΕΕ

358Άρθρο 9. Η αρχή της ισότητας των πολιτών

358Άρθρο 168 (πρώην άρθρο 152 της ΣΕΚ για τη Δημόσια Υγεία)

360·. Κανονισμός (ΕΕ) 2021/522 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Μαρτίου 2021 για τη θέσπιση Προγράμματος σχετικά με τη δράση της Ένωσης στον τομέα της υγείας [Πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία» (EU4Health)] για την περίοδο 2021-2027 και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2014

412·. Σχόλια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Υγεία στην Ελλάδα

4142. Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

414Προοίμιο

415Άρθρο 1. Ανθρώπινη αξιοπρέπεια

415Άρθρο 20. Ισότητα έναντι του νόμου

415Άρθρο 21. Απαγόρευση των διακρίσεων

415Άρθρο 35. Θέματα υγείας

416·. Νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με το Δικαίωμα στην Υγεία