Η παρούσα έκδοση παρέχει μία μοναδική κατ’ άρθρο ερμηνεία της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ΣΔΠ), της πλέον ευρέως επικυρωμένης διεθνούς συνθήκης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ιστορία. Με την υιοθέτησή της, το 1989, από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, η Σύμβαση έχει καθιερώσει το παγκόσμιο πλαίσιο για την αναγνώριση, προστασία και εκπλήρωση των δικαιωμάτων κάθε παιδιού, παντού και χωρίς καμία διάκριση.

Ο ρόλος της ακαδημαϊκής κοινότητας στην προώθηση, υπεράσπιση και εδραίωση των δικαιωμάτων του παιδιού είναι θεμελιώδης. Στόχος του παρόντος τόμου είναι να αναδειχθεί σε ένα χρήσιμο επιστημονικό εργαλείο, που μέσα από τεκμηριωμένες και επίκαιρες αναλύσεις έγκριτων συγγραφέων θα συμβάλλει στην έγκυρη εκπαίδευση και κατάρτιση μελλοντικών επαγγελματιών, νομικών και υπευθύνων χάραξης πολιτικής, και θα ενισχύσει τα εθνικά συστήματα στη διαμόρφωση πολιτικών με επίκεντρο το παιδί και στην προαγωγή της δικαιοσύνης και της ισότητας για κάθε παιδί.

Οι συμμετέχοντες στη νέα έκδοση κλήθηκαν από την αρχή να μην περιορισθούν σε μία τυπική παρουσίαση του περιεχομένου των διατάξεων της ΣΔΠ, αλλά να επε­κτείνουν την έρευνά τους ως προς την έκταση εφαρμογής της Σύμβασης από την Ελληνική Πολιτεία, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τόσο τη σχετική θεματική βιβλιογραφία όσο και τη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων.

Τίτλος: Η διεθνής σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού και η εφαρμογή της στην Ελληνική Έννομη Τάξη

Επιστημονική επιμέλεια: Παρασκευή Νάσκου-Περράκη | Κώστας Χ. Χρυσόγονος | Γαβριήλ Ν. Αμίτσης

Πρόλογος: Ghassan Khalil

Συγγραφείς
Ελισάβετ-Αθανασία Αλεξιάδου
Γαβριήλ Ν. Αμίτσης
Δέσποινα Αναγνωστοπούλου
Νικόλαος Γαϊτενίδης
Παναγιώτης Σ. Γιαννόπουλος
Κωνσταντίνος Γώγος
Εμμανουήλ (Μάνος) Καλαϊντζής
Κωνσταντίνα Καρτάλη
Μαλβίνα Κοντού
Θεώνη Κουφονικολάκου
Μαρία-Ανδριανή Κωστοπούλου
Μαρία Β. Κωστοπούλου
Έρικα Κ. Λόραμ
Φωτεινή Μαρίνη
Θαλής Μέλφος
Παρασκευή Νάσκου-Περράκη
Μαρία Παγώνα
Λυδία Παπαγιαννοπούλου
Τριανταφυλλιά (Λίνα) Παπαδοπούλου
Κίρκη Πατσιαντά
Ιωάννα Πέρβου
Κωνσταντίνα-Αντιγόνη Πούλου
Ιόλη Σωτηροπούλου
Ιωάννης Π. Τζιβάρας
Ελένη Τροβά
Στέλλα Χριστοφορίδου
Κώστας Χ. Χρυσόγονος

ISBN 978-618-247-111-1
Σελίδες LVIII + 1207

© 2025

Εκδόσεις Σάκκουλα

Περιεχόμενα

VForeword

VIIΠρόλογος

IXΠρόλογος Επιμελητών

XIIIΣυντελεστές του έργου

LIΣυντομογραφίες

1Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και το Σύνταγμα.

Κώστας Χρυσόγονος

9Η προπαρασκευαστική διαδρομή

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1Μέρος

15Άρθρο 1 [Ορισμός της έννοιας «παιδί»]

Κωνσταντίνος Γώγος / Κωνσταντίνα-Αντιγόνη Πούλου

23Άρθρο 2 [Αρχή της μη-διάκρισης]

Λυδία Παπαγιαννοπούλου / Λίνα Παπαδοπούλου

45Άρθρο 3 [Συμφέρον του παιδιού]

Μαρία Παγώνα

169Άρθρο 4 [Λήψη μέτρων για την εφαρμογή των δικαιωμάτων του παιδιού]

Κώστας Χρυσόγονος

175Άρθρο 5 [Το δικαίωμα του παιδιού σε γονεϊκή καθοδήγηση σύμφωνα με τις εξελισσόμενες ικανότητές του και η αρχή της προoδευτικά αξιοπρεπούς ζωής του παιδιού]

Δέσποινα Αναγνωστοπούλου / Μαλβίνα Κοντού

201Άρθρο 6 [Δικαίωμα στη ζωή και στην ανάπτυξη]

Ελένη Τροβά

244Άρθρο 7 [Δικαίωμα στο όνομα και στην ιθαγένεια. Δικαίωμα να γνωρίζει τους γονείς του]

Στέλλα Χριστοφορίδου

259Άρθρο 8 [Διατήρηση της ταυτότητας]

Ελένη Τροβά

275Άρθρο 9 [Χωρισμός από τους γονείς]

Παναγιώτης Γιαννόπουλος

289Άρθρο 10 [Οικογενειακή επανένωση]

Δέσποινα Αναγνωστοπούλου / Κωνσταντίνα Καρτάλη

321Άρθρο 11 [Αθέμιτες μετακινήσεις και μη επάνοδος]

Παναγιώτης Γιαννόπουλος

327Άρθρο 12 [Το δικαίωμα του παιδιού να ακούγεται, να συμμετέχει και να γίνονται σεβαστές οι απόψεις του]

Θεώνη Κουφονικολάκου

367Άρθρο 13 [Ελευθερία έκφρασης και διαχείρισης πληροφοριών και ιδεών]

Στέλλα Χριστοφορίδου

375Άρθρο 14 [Ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας]

Λυδία Παπαγιαννοπούλου / Λίνα Παπαδοπούλου

402Άρθρο 15 [Δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και του συνέρχεσθαι]

Μαρία-Ανδριανή Κωστοπούλου

418Άρθρο 16 [Σεβασμός της ιδιωτικής ζωής]

Κωνσταντίνος Γώγος / Κωνσταντίνα-Αντιγόνη Πούλου

427Άρθρο 17 [Μέσα μαζικής ενημέρωσης – Πληροφόρηση]

Μαρία Κωστοπούλου

465Άρθρο 18 [Οι γονεϊκές ευθύνες και ο ρόλος του κράτους]

Κίρκη Πατσιαντά

487Άρθρο 19 [Το δικαίωμα του παιδιού να προστατεύεται από κάθε μορφή βίας]

Θεώνη Κουφονικολάκου

545Άρθρο 20 [Εναλλακτική επιμέλεια]

Έρικα Λόραμ

573Άρθρο 21 [Υιοθεσία]

Παναγιώτης Γιαννόπουλος

583Άρθρο 22 [Τα παιδιά πρόσφυγες]

Δέσποινα Αναγνωστοπούλου

638Άρθρο 23 [Προστασία παιδιών με αναπηρία]

Εμμανουήλ (Μάνος) Καλαϊντζής

653Άρθρο 24 [Δικαίωμα στην υγεία και στις ιατρικές υπηρεσίες]

Ελισάβετ-Αθανασία Αλεξιάδου

682Άρθρο 25 [Ιατρική παρακολούθηση σε ανάδοχη οικογένεια]

Ελισάβετ-Αθανασία Αλεξιάδου

703Άρθρο 26 [Κοινωνική ασφάλεια]

Φωτεινή Μαρίνη

732Άρθρο 27 [Ανάπτυξη παιδιού/Δικαίωμα για ένα κατάλληλο επίπεδο ζωής]

Στέλλα Χριστοφορίδου

740Άρθρο 28 [Δικαίωμα στην εκπαίδευση]

Νικόλαος Γαϊτενίδης

758Άρθρο 29 [Σκοποί της εκπαίδευσης]

Νικόλαος Γαϊτενίδης

776Άρθρο 30 [Μειονότητες: δικαίωμα στην πολιτιστική ζωή, θρησκεία και γλώσσα]

Λυδία Παπαγιαννοπούλου / Λίνα Παπαδοπούλου

798Άρθρο 31 [Το δικαίωμα του παιδιού στην ανάπαυση, στον ελεύθερο χρόνο, στο παιχνίδι, στην ψυχαγωγία και στη συμμετοχή στην πολιτιστική και καλλιτεχνική ζωή]

Κίρκη Πατσιαντά

811Άρθρο 32 [Προστασία από οικονομική εκμετάλλευση και επικίνδυνη εργασία]

Ιωάννης Τζιβάρας

829Άρθρο 33 [Προστασία από ναρκωτικές ουσίες]

Ιωάννης Τζιβάρας

841Άρθρο 34 [Προστασία από σεξουαλική εκμετάλλευση και βία]

Κωνσταντίνος Γώγος / Κωνσταντίνα-Αντιγόνη Πούλου

851Άρθρο 35 [Απαγόρευση απαγωγής, πώλησης και εμπορίας παιδιών].

Ιόλη Σωτηροπούλου

893Άρθρο 36 [Προστασία από κάθε μορφής εκμετάλλευση]

Ιωάννα Πέρβου

909Άρθρο 37 [Προσωπική ελευθερία, απαγόρευση βασανιστηρίων]

Ιωάννα Πέρβου

922Άρθρο 38 [Προστασία κατά τη διάρκεια ενόπλων συρράξεων]

Ιωάννης Τζιβάρας

952Άρθρο 39 [Σωματική και ψυχολογική ανάρρωση και κοινωνική επανένταξη του παιδιού-θύματος]

Μαρία-Ανδριανή Κωστοπούλου

967Άρθρο 40 [Ποινική μεταχείριση ανηλίκων]

Μαρία-Ανδριανή Κωστοπούλου

992Άρθρο 41 [Επιφύλαξη υπέρ ευνοικότερης για το παιδί εθνικής ή διεθνούς ρύθμισης]

Θαλής Μέλφος

2Μέρος

999Άρθρο 42 [Γνωστοποίηση περιεχομένου της Σύμβασης]

Μαρία Παγώνα

1027Άρθρα 43-44 [Το σύστημα παρακολούθησης της εφαρμογής της Σύμβασης: Η συνδυαστική ερμηνεία των άρθρων 43 – 44]

Γαβριήλ Αμίτσης

1052Άρθρο 45 [Συνεργασία με Ειδικευμένες Οργανώσεις]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

3Μέρος

1059Άρθρο 46 [Υπογραφή της Σύμβασης]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1060Άρθρο 47 [Επικύρωση της Σύμβασης]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1061Άρθρο 48 [Προσχώρηση στη Σύμβαση]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1062Άρθρο 49 [Θέση σε ισχύ της Σύμβασης]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1063Άρθρο 50 [Αναθεώρηση της Σύμβασης]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1064Άρθρο 51 [Επιφυλάξεις]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1066Άρθρο 52 [Καταγγελία της Σύμβασης]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1067Άρθρο 53 [Θεματοφύλακας της Σύμβασης]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1068Άρθρο 54 [Επίσημες γλώσσες δημοσίευσης της Σύμβασης]

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

4Μέρος

1069Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού έγινε «digital» Μια ανάλυση του Γενικού Σχολίου αριθ. 25 (2021) σχετικά με τα δικαιώματα των παιδιών στο πλαίσιο του ψηφιακού περιβάλλοντος

Κίρκη Πατσιαντά

5Μέρος

1093Το Προαιρετικό Πρωτόκολλο στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με την εμπορία παιδιών, την παιδική πορνεία και την παιδική πορνογραφία

Κίρκη Πατσιαντά

1119Το Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, αναφορικά με την εμπλοκή παιδιών σε ένοπλες συρράξεις

Εμμανουήλ (Μάνος) Καλαϊντζής

1131Το Προαιρετικό Πρωτόκολλο στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού για τη Διαδικασία των αναφορών

Παρασκευή Νάσκου-Περράκη

1151Βιογραφικά

1163Βιβλιογραφία